5 (100%) 1 vote

BN tăng huyết áp, sử dụng amlodipin, có triệu chứng phù chân. Nếu không thể đổi sang một thuốc hạ áp khác, vẫn phải sử dụng amlodipin thì cần phối hợp thêm thuốc nào để làm giảm triệu chứng phù chân của amlodipin?

Hình ảnh minh họa 1 biệt dược Amlodipin
Hình ảnh minh họa 1 biệt dược Amlodipin

TRẢ LỜI:

Cơ chế gây phù chân của CCB:

Phù chân của CCB không liên quan đến tình trạng giữ muối nước, nhưng là do tác động trực tiếp của CCB lên mạch máu. CCB làm giãn động mạch, dẫn đến làm tăng áp lực thủy tĩnh ở các mạch máu trước mao mạch, làm cho huyết tương thoát ra từ lòng mạch vào dịch kẽ, gây phù.

Việc BN đứng thẳng quá lâu, các BN cao tuổi, béo phì cũng làm tăng tình trạng phù liên quan đến sử dụng CCB.

Triệu chứng phù

Triệu chứng phù liên quan đến sử dụng CCB thường xảy ra ở nhóm Dihydropyridin (DHP) – điển hình là amplodipin, hơn là nhóm Non- Dihydropyridin (Non-DHP) – Verapamil và Diltiazem.

Các biện pháp làm giảm phù gây ra bởi CCB:

  • Giảm liều CCB đang sử dụng.

  • Chuyển đổi sang một CCB khác: thường là nhóm Non-DHP (Verapamil và Diltiazem), hoặc DHP thế hệ thứ 4 là Cilnidipine nếu chỉ định phù hợp.

  • Phối hợp thêm các thuốc giãn mạch: nitrat, ACEi, ARB.

Nhận xét:

  • Phù gây ra bởi CCB không nên sử dụng thuốc lợi tiểu vì không liên quan đến tác động giữ muối nước. Phối hợp CCB và lợi tiểu chỉ có hiệu quả trên các BN: THA tâm thu đơn độc, THA + đái tháo đường/ST mạn.
  • DHP thế hệ thứ 4 là Cilnidipine giãn cả động mạch và mao mạch do tác động lên 2 kênh canxi của mạch là Type L và N so với type L của các CCB cũ. Có thể dùng Cilnidipine thay thế cho các CCB có ADR trên.
  • Việc giảm liều hay chuyển sang một CCB khác thuộc nhóm Non-DHP làm giảm tác dụng hạ áp, dẫn đến không đạt được HA mục tiêu đã đề ra.
  • Việc phối hợp nitrat làm tăng nguy cơ không dung nạp ? thuốc nitrat.
  • Do đó phối hợp giữa ACEi/ARB với CCB ưu tiên được lựa chọn để làm giảm tác dụng phù ngoại biên do CCB gây ra.

Đánh giá hiệu quả của phối hợp CCB với ACEi/ARB:

  • ACEi/ARB ức chế hệ RAA làm giảm tác động trên hệ giao cảm (giúp hạn chế tác dụng phụ kích thích giao cảm gây ra bởi CCB.
  • ACEi/ARB làm giãn cả động mạch và tĩnh mạch, làm giảm áp suất thủy tĩnh trong mạch máu, đặc biệt là các bộ phận ở xa trung tâm (chân, tay), làm giảm phù.
  • Mặt khác sử dụng phối hợp trên làm tăng tác dụng hạ áp ở BN cao huyết áp, giúp BN kiểm soát được cả huyết áp tuyệt đối và huyết áp mục tiêu của BN
    • Trong một phân tích khác của 25 thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng với 17.206 bệnh nhân (trung bình 56 tuổi, 55% là nam giới) và thời gian theo dõi trung bình là 9,2 tuần. Tỷ lệ mắc phải ADR phù ngoại biên trong phối hợp CCB/RAA  thấp hơn 38% so với liệu pháp đơn trị chẹn kênh calci (P <.00001) (nguy cơ tương đối [RR] 0,62; khoảng tin cậy 95% [CI], 0,53 -0,74). Tương tự, nguy cơ dừng chế độ điều trị do phù ngoại vi giảm 62% trong phối hợp thuốc CCB/RAA so với liệu pháp đơn trị chỉ dùng CCB (P = .002) (RR 0,38, KTC 95%, 0,22-0,66). Thuốc ức chế ACEi có hiệu quả hơn ARBs trong việc làm giảm tỉ lệ xuất hiện phù ngoại biên (P <.0001) (tỷ lệ RR 0,74, KTC 95%, 0,64-0,84).

    KẾT LUẬN:

    Để giảm phù chân do amplodipin nên phối hợp thêm ACEi/ARB.


    TÀI LIỆU THAM KHẢO:

    1. Domenic A. Sica, Calcium Channel Blocker-Related Peripheral Edema: Can It Be Resolved?, The journal of clinical hypertension, vol 5-6, 2003.
    2. Sierra,Mitigation of calcium channel blocker-related oedema in hypertension by antagonists of the renin–angiotensin system, Journal of Human Hypertension,503–511, 2009.
    3. Kamala Sangam, Calcium channel blockers induced Peripheral edema, International Journal of Pharma Sciences and Research, vol 7, 2016.
    4. Harikrishna Makani, Effect of Renin-Angiotensin System Blockade on Calcium Channel Blocker-Associated Peripheral Edema, The American Journal of Medecine, Volume 124,128–135, 2011
    5. http://www.timmachhoc.vn/thong-tin-khoa-hoc/945-loi-ich-cua-ket-hop-thuoc-uc-che-men-chuyen-va-chen-kenh-canxi-tren-benh-nhan-tang-huyet-ap-kem-dai-thao-duong.html

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here