5 (100%) 1 vote

Một số thủ thuật nha khoa dẫn đến tình trạng nhiễm khuẩn huyết tạm thời. Đáng quan ngại là tình trạng này có thể làm gia tăng nguy cơ tiến triển viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn hoặc nhiễm khuẩn ở khớp nhân tạo. Trong một thời gian dài, kháng sinh dự phòng được khuyến cáo cho nhiều nhóm bệnh nhân nguy cơ khi trải qua các thủ thuật nha khoa nhất định. Tuy nhiên, khi xem xét kỹ lưỡng hơn các bằng chứng liên quan cùng với những lo ngại về tình trạng lạm dụng kháng sinh đã thúc đẩy việc đánh giá lại cách thực hành này.

 

Kháng sinh trong dự phòng nha khoa
Kháng sinh trong dự phòng nha khoa

Kháng sinh dự phòng hiện giờ được khuyến cáo cho các thủ thuật nha khoa có liên quan đến mô nướu, vùng quanh chóp của răng hoặc xuyên suốt phần niêm mạc miệng. Bao gồm: làm sạch răng thường quy, nhổ, sinh thiết, cắt chỉ và đặt nẹp chỉnh hình răng.

Dưới đây là bản tóm tắt các khuyến cáo hiện nay.

Dự phòng viêm nội tâm mạc

Những hướng dẫn của Hiệp hội Tim Hoa Kỳ (AHA) về kháng sinh để dự phòng viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn đã công bố vào năm 2007 được Hiệp hội Nha khoa Hoa Kỳ (ADA) và Hiệp hội Nha khoa Canada (CDA) ủng hộ.

Dùng kháng sinh trước khi tiến hành thủ thuật răng miệng được khuyến cáo cho những đối tượng sau đây:1

  • Đặt van tim nhân tạo
  • Có tiền sử viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn
  • Từng được cấy ghép để cải thiện vấn đề về van tim
  • Có các bệnh lý tim bẩm sinh sau đây:
    • Bệnh tim bẩm sinh kèm xanh tím chưa được sửa chữa hoặc sửa chữa không hoàn toàn
    • Bệnh tim bẩm sinh đã được mổ chỉnh sửa hoàn toàn với vật liệu hoặc dụng cụ nhân tạo, trong vòng sáu tháng đầu tiên sau khi thực hiện phẫu thuật
    • Bệnh tim bẩm sinh đã được mổ chỉnh sửa nhưng vẫn còn khiếm khuyết tại vị trí hoặc gần vị trí miếng vá nhân tạo hoặc dụng cụ nhân tạo

Dự phòng nhiễm khuẩn khớp nhân tạo

Năm 2012, Viện hàn lâm Chỉnh hình Hoa Kỳ (AAOS) và ADA đã công bố các hướng dẫn chung về việc sử dụng kháng sinh dự phòng trước khi tiến hành các thủ thuật nha khoa trên những bệnh nhân có thay thế khớp.2

Năm 2014, ADA ban hành các khuyến nghị riêng để cập nhật và làm sáng tỏ hướng dẫn chung năm 2012.3

Năm 2016, AAOS và ADA đã công bố Tiêu chuẩn Sử dụng phù hợp để kiểm soát những bệnh nhân cấy ghép chỉnh hình đang thực hiện các thủ thuật nha khoa.8

  • Tiêu chuẩn này nhấn mạnh lại sự thiếu hụt bằng chứng hỗ trợ về vãng khuẩn huyết xuất phát từ khoang miệng có liên quan đến nhiễm trùng khớp.
  • Vãng khuẩn huyết đường miệng xảy ra phổ biến, thường gặp trong mọi thủ thuật nha khoa cũng như trong các hoạt động răng miệng hằng ngày như đánh răng và ăn uống.

Dựa trên những bằng chứng hiện có, ADA chưa thể chứng minh mối liên hệ giữa các thủ thuật nha khoa và tình trạng nhiễm trùng khớp nhân tạo hay khẳng định được kháng sinh có thể phòng ngừa nhiễm trùng khớp nhân tạo sau khi tiến hành các thủ thuật nha khoa.3

Các đối tượng khuyến cáo dự phòng kháng sinh

Kháng sinh dự phòng không được khuyến cáo cho phần lớn bệnh nhân trải qua thủ thuật nha khoa từng cấy ghép chỉnh hình trước đó (trừ một vài trường hợp có nguy cơ cao mà dự phòng có thể thích hợp).

Sự kết hợp của một số yếu tố có thể gia tăng nguy cơ nhiễm trùng khớp như:

  • Các thủ thuật nha khoa xâm lấn
  • Suy giảm miễn dịch trầm trọng
  • Kiểm soát đường huyết kém
  • Các nhiễm trùng khớp trước đó đòi hỏi phải phẫu thuật
  • Phẫu thuật chỉnh hình trong vòng một năm gần đây

Hiệp hội Nha khoa Canada (CDA), Hiệp hội Chỉnh hình Canada (COA) và Hiệp hội Vi sinh y học và Bệnh nhiễm Canada (AMMI) không khuyến cáo kháng sinh dự phòng thường quy cho các trường hợp bệnh nhân thay khớp toàn bộ, sử dụng ghim, đĩa hoặc đinh vít chỉnh hình đang trải qua các thủ thuật nha khoa.4 Khuyến nghị rằng nên duy trì và cải thiện tối ưu sức khỏe răng miệng cũng như điều trị kịp thời và hiệu quả các bệnh nhiễm trùng đường miệng trước và sau khi phẫu thuật thay thế khớp.

Dự phòng nhiễm khuẩn trong các thủ thuật cấy ghép khác

Kháng sinh dự phòng không được khuyến cáo cho những bệnh nhân với cấy ghép khác (như vú, dương vật, …) hoặc cấy ghép tim ngoài mạch (máy tạo nhịp, máy khử rung tim). [5-7]

“Cẩn tắc vô ưu” là phương châm hàng đầu, cần nhớ rằng vẫn tồn tại những rủi ro liên quan đến việc sử dụng kháng sinh khi không cần thiết (như kháng thuốc, tương tác thuốc, các tác động bất lợi cũng như tăng thêm chi phí chăm sóc sức khoẻ).

Sử dụng kháng sinh để dự phòng trong nha khoa

Phác đồ: dùng liều duy nhất trong khoảng 30-60 phút trước khi tiến hành các thủ thuật.1

Lựa chọn ưu tiên là amoxicillin đường uống, nếu bệnh nhân không thể dùng đường uống có thể thay thế bằng ampicillin, cefazolin hay ceftriaxon đường tiêm.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here