Rate this post

Trước tình trạng một số loại thuốc thiết yếu như thuốc tim mạch trở nên khan hiếm hoặc tăng giá vì các nhà đầu tư thao túng thị trường, hệ thống các bệnh viện lớn hàng đầu tại Hoa Kỳ đang tiến hành một bước đi tích cực: lên kế hoạch tự tiến hành sản xuất và kinh doanh thuốc, trong động thái được xem như mốc đánh dấu khởi đầu cho mô hình mới này.

Tiến sĩ Marc Harrison, giám đốc điều hành của tổ chức phi lợi nhuận Intermountain Healthcare đại diện cho một nhóm các bệnh viện thuộc thành phố Salt Lake, bang Utah, Hoa Kỳ cho biết: Đây là nỗ lực của chúng tôi nhằm thể hiện tinh thần “không khoan nhượng” trước những chiến lược trục lợi của các nhà đầu tư dược phẩm và cũng là những biện pháp trước mắt nhằm khắc phục tình trạng khó khăn hiện tại. Các bệnh viện nước này hiện đang bị chỉ trích từ nhiều phía do quá tải, chi phí quá lớn, mà nguyên nhân bao gồm sự tăng giá đột ngột các loại thuốc (chẳng hạn như thuốc tim mạch đường tiêm Nitropress) hay tình trạng thiếu thuốc (morphine).

Một số hệ thống bệnh viện lớn, bao gồm hệ thống bệnh viện Công giáo Ascension (nhóm bệnh viện phi lợi nhuận lớn nhất của Hoa Kỳ), dự định thành lập một công ty dược phẩm phi lợi nhuận mới, nhằm tự sản xuất và cung cấp một số thuốc generic cho các bệnh viện. Bộ Cựu chiến binh Hoa Kỳ cũng bày tỏ sự quan tâm và sẵn sàng tham gia. Nhìn chung, hiện có khoảng 300 bệnh viện tham gia vào dự án này. Nhiều bệnh viện khác cũng dự kiến sẽ tham gia trong thời gian sắp tới. Dù chưa tiết lộ chính thức các sản phẩm thuốc mà dự án này sẽ hướng đến, nhưng tiến sĩ Marc Harrison cho biết: Chúng tôi dự định chỉ tập trung vào một số loại thuốc nhất định – các sản phẩm có vấn đề về cung ứng, chúng tôi không “buộc tội toàn bộ ngành công nghiệp dược”.

Dự án này được xem là “trực tiếp đối đầu” với các nhà đầu tư dược phẩm, vốn đang thu lợi nhuận trên các thị trường nhất định bằng cách mua độc quyền các loại thuốc bom tấn cũ, hết hạn sáng chế và sau đó tăng giá mạnh, gây ra sự phẫn nộ của công chúng và khơi mào một loạt các phiên điều trần của Quốc hội Hoa Kỳ và Cục điều tra liên bang. Ví dụ nổi tiếng nhất là của người quản lý quỹ đầu tư mạo hiểm Martin Shkreli, khi ông tăng giá Daraprim, một loại thuốc đã “50 năm tuổi” , từ 13,50 đô la một viên lên 750 USD vào hồi cuối năm 2015. Bên cạnh đó các bệnh viện cũng đã phải “vật lộn” để đối phó với sự thiếu hụt hàng trăm loại thuốc thiết yếu trong khoảng một thập kỷ qua: từ morphine đường tiêm đến các loại sodium bicarbonate, đặc biệt các loại thuốc có càng ít nhà sản xuất thì tình trạng thiếu hụt càng trầm trọng.

Tiến sĩ Richard Gilfillan, giám đốc điều hành của hệ thống Trinity Health, một hệ thống bệnh viện Công giáo lớn hoạt động trên gần hai mươi tiểu bang Hoa Kỳ hiện cũng đã tham gia dự án sản xuất thuốc cho biết: “Chúng ta đang chứng kiến sự trầm trọng cả về tình trạng thiếu hụt cho đến leo thang giá cả. Không có bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy tình trạng này sẽ được cải thiện trong thời gian tới”. Các nhà lãnh đạo của Intermountain Healthcare không tiết lộ nhiều về chi tiết của dự án, họ cũng không thể hiện quan điểm của mình về những lo ngại khi các đối thủ cạnh tranh có thể sẵn sàng các biện pháp đẩy họ ra khỏi thị trường bằng cách nhanh chóng giảm giá các loại thuốc đang có nguy cơ đưa vào dự án, và sau đó tăng giá trở lại. Tuy nhiên, Tiến sĩ Marc Harrison bày tỏ sự tin tưởng vào chiến lược này bao gồm tập trung mạnh vào các loại thuốc tăng giá đột biến hoặc thiếu nguồn cung, và tiết lộ: có thể các bệnh viện sẽ tự sản xuất thuốc hoặc dựa vào các nhà sản xuất bên thứ ba. Và bên cạnh số lượng lớn các bệnh viện trong hệ thống, dự án cũng có thể mở rộng thị trường để cung cấp cho toàn bộ ngành dược nước này.

Tiến sĩ Carolyn Clancy, giám đốc điều hành của Cục Quản lý Y tế Cựu chiến binh cho biết: các chuyên gia dược phẩm của chúng tôi đã tham vấn với các hệ thống y tế khác về dự án và hiện đang tiến hành từng bước các nhiệm vụ cụ thể liên quan đến dự án này. Bà phát biểu: “Chúng tôi quan tâm mạnh mẽ tới mục tiêu giảm thiểu tác động của việc thiếu thuốc chung.” Bà cũng cho biết Bộ có thể đàm phán giá tốt cho cựu chiến binh, “chúng tôi không cần kiểm soát nguồn cung” và cũng đã gặp phải nhiều sự thiếu hụt tương tự, từ nước muối cho tới các sản phẩm khác giống như nhiều tổ chức chăm sóc sức khoẻ của Hoa Kỳ. “Và cũng như mọi đơn vị khác, chúng tôi luôn mong muốn sự cân bằng và không ngừng đề phòng việc gián đoạn chuỗi cung ứng thuốc.”

Bên cạnh Daraprim, một số loại thuốc cũ, hết hạn sáng chế đã tăng giá mạnh trong vài năm qua. Năm 2015, hãng dược phẩm đa quốc gia Valeant đã trở thành tâm điểm của Phố Wall khi khởi đầu mô hình mua lại các loại thuốc cũ sau đó tăng giá đột ngột. Năm đó, thị trường chứng kiến sự tăng mạnh giá của hai loại thuốc tim mạch (Nitropress và Isuprel), và các bệnh viện phải gánh chi phí tăng thêm lên tới hàng triệu đô gần như chỉ qua một đêm. Động thái này của Valeant đã dẫn tới một loạt các cuộc điều tra và điều trần của Quốc hội cũng như sự “rung chuyển” của ban lãnh đạo công ty.

Trước tình hình hiện tại, các đại diện của các nhà sản xuất thuốc generic đã liệt kê đến nhiều “hồ sơ” đáng lưu ý nhất bao gồm các loại thuốc bom tấn cũ, hết hạn sáng chế mà không có sản phẩm cạnh tranh thay thế. Hiệp hội thương mại các nhà sản xuất thuốc generic cho biết: chúng tôi luôn chào đón sự cạnh tranh. Allen Goldberg, người phát ngôn của hiệp hội, phát biểu: “Toàn bộ ngành công nghiệp thuốc generic được đặt trên nền móng cạnh tranh, và sự cạnh tranh đó đem lại nhiều lợi ích kinh tế cho bệnh nhân.”

Tuy nhiên các nhà sản xuất thuốc generic cũng luôn bị giám sát. Việc tăng giá doxycycline hyclate (thuốc kháng sinh) 3,65 đô la một viên vào năm 2013 từ mức 0,056 đô la vào năm 2012, đã dẫn đến một cuộc điều tra của Quốc hội cũng như yêu cầu điều chỉnh giá của nhà nước và liên bang đối với một số nhà sản xuất lớn nhất của ngành. Mùa thu năm ngoái, liên minh các luật sư bang đã mở rộng vụ kiện về việc lũng đoạn giá, cáo buộc 18 công ty tham gia vào các hoạt động bất hợp pháp liên quan đến 15 loại thuốc.

Anthony R. Tersigni, giám đốc điều hành của hệ thống Ascension, cho biết ông và các giám đốc điều hành các bệnh viện cảm thấy không còn lựa chọn nào khác ngoài tự giải quyết vấn đề. Ông nói: “Chúng tôi buộc phải giữ vị trí chủ động chứ không chờ đợi và hy vọng các công ty dược phẩm generic có thể giải quyết vấn đề này. Chúng tôi phải giải quyết vấn đề trên, chứ không ai khác.” Đại diện tổ chức Intermountain Healthcare cho biết họ đã tìm kiếm sự chấp thuận để sản xuất các sản phẩm từ Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ, và đã nhận được sự đồng thuận và ưu tiên khi vì mục tiêu tạo ra các loại thuốc hiện có ít lựa chọn thay thế trên thị trường.

Được biết, dự án tự hào có một danh sách các cố vấn cao cấp: từ cựu thượng nghị sĩ Dân chủ của bang Nebraska, ông Bob Kerrey, cho đến Tiến sĩ Donald Berwick, cựu quản trị viên của Trung tâm chăm sóc y tế và các Dịch vụ Trợ cấp Y tế, cũng như hai cựu giám đốc điều hành của Amgen. Tiến sĩ dược học Erin Fox, một chuyên gia về thiếu hụt thuốc trong cung ứng tại Đại học Utah, Hoa Kỳ, cho biết: ý tưởng thành lập một công ty dược phẩm phi lợi nhuận nhằm giải quyết các vấn đề cung ứng tại chỗ cho các bệnh viện là rất hứa hẹn. Cô nói: “Tôi nghĩ rằng bất cứ giải pháp nào giúp tăng số lượng nhà cung cấp đều sẽ rất ý nghĩa”. Cô nói thêm: điểm mấu chốt là lựa chọn đúng nhà sản xuất thứ ba để đảm bảo chất lượng thuốc tốt.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here